Những năm gần đây, tình hình thời tiết, khí hậu có nhiều diễn biến phức tạp, khó dự báo, với các hiện tượng cực đoan như bão mạnh, mưa lớn, lũ, ngập lụt, sạt lở đất, dông lốc xảy ra với tần suất và cường độ khó lường. Đây là những yếu tố có thể ảnh hưởng trực tiếp đến sản xuất, giao thông, cơ sở hạ tầng và đời sống người dân, đặt ra yêu cầu ngày càng cao đối với công tác phòng ngừa và ứng phó thiên tai.

Trước diễn biến bất thường của thời tiết, Trung ương, thành phố và các địa phương cần thường xuyên theo dõi, cập nhật thông tin dự báo, cảnh báo khí tượng thủy văn; kịp thời thông tin đến người dân, doanh nghiệp và các cơ sở sản xuất, kinh doanh để chủ động phương án ứng phó. Nguyên tắc “phòng là chính”, chủ động phòng ngừa, chuẩn bị từ trước được đặt lên hàng đầu, nhất là tại những khu vực có nguy cơ cao xảy ra ngập lụt, sạt lở, lũ quét và các hiện tượng thời tiết nguy hiểm.

Cùng với công tác dự báo, cảnh báo, các địa phương cần rà soát phương án phòng, chống thiên tai theo từng cấp độ rủi ro; chuẩn bị lực lượng, phương tiện, vật tư và các điều kiện cần thiết để sẵn sàng ứng phó khi có tình huống xảy ra. Công tác sơ tán dân tại các khu vực nguy hiểm phải được chủ động thực hiện, đặt yêu cầu bảo vệ tính mạng người dân lên trên hết; đồng thời bảo đảm hậu cần, y tế, nước sạch và các nhu yếu phẩm thiết yếu cho người dân tại khu vực bị ảnh hưởng.

Đối với sản xuất nông nghiệp, công nghiệp, thương mại và dịch vụ, việc chủ động phòng, chống thiên tai có ý nghĩa quan trọng trong giảm thiểu thiệt hại. Người dân, doanh nghiệp cần kiểm tra, gia cố nhà xưởng, kho tàng, công trình, hệ thống điện và các khu vực có nguy cơ mất an toàn; chủ động bảo vệ máy móc, nguyên vật liệu, hàng hóa và diện tích sản xuất trước khi bão, mưa lớn xảy ra.

Sau thiên tai, các cấp, ngành và địa phương cần nhanh chóng tổ chức tìm kiếm, cứu hộ, cứu nạn; khắc phục sự cố hạ tầng, vệ sinh môi trường, hỗ trợ người dân ổn định đời sống, khôi phục sản xuất, kinh doanh. Việc thống kê, đánh giá thiệt hại phải được thực hiện kịp thời, chính xác, làm cơ sở triển khai các chính sách hỗ trợ phù hợp.

Về lâu dài, thích ứng với biến đổi khí hậu cần được gắn với quy hoạch phát triển kinh tế - xã hội, xây dựng kết cấu hạ tầng có khả năng chống chịu và nâng cao năng lực ứng phó của cộng đồng. Mỗi người dân cần chủ động trang bị kiến thức, kỹ năng phòng tránh thiên tai, theo dõi thông tin chính thống và tuân thủ hướng dẫn của cơ quan chức năng.

Phòng, chống thiên tai là trách nhiệm của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội. Sự chủ động, quyết liệt từ Trung ương đến cơ sở, cùng ý thức tự bảo vệ của mỗi người dân, sẽ góp phần giảm thiểu rủi ro, bảo vệ thành quả sản xuất và cuộc sống bình yên của nhân dân, hướng tới một cộng đồng an toàn, chủ động thích ứng với thiên tai và biến đổi khí hậu.